Czas „przełożyć” ciastka na papier. Papierowe tacki jako realna alternatywa dla PET

Najwięksi producenci słodyczy zaczynają ograniczać zużycie plastiku w swoich opakowaniach w skali liczonej w tysiącach ton. Jednym z widocznych kierunków jest zastępowanie sztywnych tacek PET konstrukcjami wykonanymi z tektury litej. Taka zmiana może przynieść wymierny efekt środowiskowy, ale wymaga znacznie więcej niż prostego odwzorowania plastikowej wypraski w papierze. Kluczowe są odpowiednia konstrukcja, bezpieczeństwo żywności, powtarzalność produkcji oraz dostosowanie tacki do automatycznej linii pakującej.

Rynek coraz wyraźniej wybiera papier

Jeden z największych producentów słodyczy w Europie rozpoczął zastępowanie sztywnych tacek PET tackami papierowymi w ponad 115 produktach sprzedawanych na przeszło 25 rynkach. Według publicznie ogłoszonych danych zmiana ma pozwolić na ograniczenie zużycia pierwotnego plastiku o około 2200 ton rocznie, czyli o około 80 procent względem wcześniejszych opakowań.

Skala tego wdrożenia pokazuje, że papierowa tacka nie jest już wyłącznie ekologiczną ciekawostką ani rozwiązaniem testowanym w pojedynczej serii produktów. Staje się realną alternatywą dla PET, możliwą do zastosowania również przy dużych wolumenach oraz na zautomatyzowanych liniach pakujących.

Dla producentów ciastek, herbatników, wafli, pralin i czekoladek jest to dobry moment, aby przeanalizować własne portfolio i sprawdzić, w których opakowaniach sztywną tackę z tworzywa można zastąpić dobrze zaprojektowaną konstrukcją papierową.

Niewielki element opakowania, ważna funkcja

Tacka wewnętrzna często nie jest pierwszym elementem opakowania zauważanym przez konsumenta, ale pełni kilka ważnych funkcji jednocześnie. Stabilizuje produkt, chroni jego krawędzie, utrzymuje właściwy układ, ogranicza przesuwanie podczas transportu i ułatwia umieszczenie produktu w kartoniku lub opakowaniu elastycznym.

W przypadku kruchych ciastek, wafli, pralin czy czekoladek jej konstrukcja może wpływać na liczbę uszkodzeń powstających podczas pakowania i transportu. Dlatego ograniczenie plastiku nie może odbywać się kosztem bezpieczeństwa produktu.

Uszkodzona żywność również generuje koszty środowiskowe i biznesowe. Dobrze zaprojektowana tacka papierowa powinna więc łączyć możliwie niskie zużycie materiału z odpowiednią sztywnoścą, stabilnością i powtarzalnością.

Papierowej tacki nie wystarczy narysować

Jednym z najczęstszych błędów jest próba prostego odwzorowania geometrii termoformowanej tacki PET w tekturze litej. Papier i tworzywo pracują jednak w zupełnie inny sposób. Różnią się sztywnością, tarciem, tolerancjami, kierunkowością włókien oraz zachowaniem podczas pobierania ze stosu, formowania i odkładania.

Dlatego w Granpak projekt rozpoczynamy od analizy całego układu, a nie od przygotowania samego wykrojnika.

Dopiero na tej podstawie dobieramy konstrukcję, rodzaj tektury oraz sposób składania i klejenia tacki.

Od pomysłu do gotowej tacki w jednym zakładzie

Granpak jest polskim, rodzinnym producentem opakowań z tektury litej i kaszerowanej. Realizujemy cały proces powstawania opakowania – od opracowania koncepcji konstrukcyjnej aż po dostarczenie gotowego produktu do klienta.

W przypadku papierowych tacek proces może obejmować:

1. analizę obecnej tacki PET i jej funkcji;

2. ocenę produktu oraz parametrów procesu pakowania;

3. opracowanie konstrukcji papierowej;

4. przygotowanie prototypów i wariantów do testów;

5. dobór odpowiedniego surowca;

6. przygotowanie grafiki i zadruku;

7. druk oraz ewentualne uszlachetnienia;

8. sztancowanie elementów;

9. przestrzenne klejenie tacek;

10. kontrolę jakości i produkcję seryjną.

Dzięki temu klient nie musi osobno szukać konstruktora, drukarni, dostawcy wykrojonych elementów i firmy zajmującej się składaniem tacki. Granpak może przeprowadzić cały proces i dostarczyć przestrzennie sklejone, gotowe do użycia tacki, przygotowane do umieszczenia na linii pakującej.

To szczególnie ważne w przypadku konstrukcji, które mają trafiać bezpośrednio do zautomatyzowanego procesu produkcyjnego. Powtarzalność wymiarów, jakość bigowania, sposób klejenia i stabilność przestrzennej formy mogą decydować o tym, czy tacka będzie prawidłowo pobierana, podawana i napełniana.

Automatyczna linia musi być częścią projektu

Papierowa tacka może wyglądać dobrze jako pojedynczy prototyp, ale prawdziwym sprawdzianem jest jej zachowanie przy docelowej prędkości pakowania.

Konstrukcja musi umożliwiać sprawne separowanie elementów i ograniczać ryzyko pobierania dwóch tacek jednocześnie. Powinna zachowywać powtarzalny kształt oraz odpowiednią sztywność, a jej krawędzie i miejsca klejenia nie mogą powodować zakleszczeń.

Dlatego dział konstrukcyjny Granpak współpracuje z klientem również podczas prób i optymalizacji rozwiązania. W zależności od projektu przygotowujemy kolejne warianty konstrukcyjne, prototypy oraz krótkie serie przeznaczone do testów.

Nie oferujemy jednej uniwersalnej tacki do wszystkich produktów. Projektujemy rozwiązanie dopasowane do konkretnego wyrobu, sposobu pakowania oraz możliwości technicznych linii klienta.

Opakowania przeznaczone do kontaktu z żywnością

Zmiana materiału w opakowaniu spożywczym wymaga uwzględnienia nie tylko konstrukcji, lecz także bezpieczeństwa produktu i właściwej dokumentacji.

Granpak posiada certyfikat BRCGS Packaging Materials i od 2019 roku regularnie przechodzi audyty tego standardu. Pracujemy z surowcami posiadającymi certyfikat FSC®, a rozwiązania przeznaczone do pakowania żywności przygotowujemy z uwzględnieniem wymagań dotyczących kontaktu z żywnością.

Dobór tektury, farb, lakierów, klejów oraz ewentualnych powłok zawsze powinien wynikać z charakteru produktu i sposobu jego pakowania. Inne wymagania może mieć produkt suchy, inne produkt tłusty, a jeszcze inne wyrób pakowany w dodatkową folię lub znajdujący się w bezpośrednim kontakcie z tacką.

Dlatego każda deklaracja dotycząca bezpieczeństwa, możliwości kontaktu z żywnością czy recyklowalności powinna odnosić się do konkretnego materiału i całej konstrukcji opakowania.

PPWR zwiększa presję na odpowiedzialne projektowanie

Rozporządzenie PPWR nie wprowadza ogólnego zakazu stosowania tacek PET do ciastek czy czekoladek. Zmienia jednak sposób, w jaki producenci powinni projektować i oceniać całe portfolio opakowań.

Nowe wymagania koncentrują się między innymi na minimalizacji masy i objętości opakowań, projektowaniu z myślą o recyklingu oraz ograniczaniu wykorzystania surowców pierwotnych. W przypadku opakowań z tworzyw znaczenie będą miały również wymagania dotyczące udziału recyklatu.

Od 2030 roku opakowania wprowadzane na rynek Unii Europejskiej będą musiały spełniać określone kryteria recyklowalności. Nie oznacza to, że każdy wariant papierowy będzie automatycznie zgodny z PPWR ani że każdy element plastikowy będzie musiał zostać wycofany. Ocenie będzie podlegać konkretna konstrukcja i cały zastosowany układ materiałów.

Kierunek zmian jest jednak wyraźny. Producenci powinni już teraz analizować swoje opakowania, eliminować zbędne komponenty i rozpoczynać testy rozwiązań, które mogą ułatwić osiągnięcie przyszłych wymagań.

Papier może być także elementem komunikacji marki

Zastąpienie przezroczystej tacki PET elementem z tektury litej otwiera również nowe możliwości wizualne. Tacka może pozostać biała lub wykonana z materiału o naturalnym wyglądzie, ale może także zostać zadrukowana i dopasowana do identyfikacji produktu.

W produktach premium staje się dodatkową powierzchnią komunikacji marki. Może podkreślać charakter produktu, przekazywać informacje konsumentowi albo wzmacniać wrażenie jakości po otwarciu opakowania.

Nadruk nie powinien jednak przesłaniać najważniejszej funkcji tacki. W pierwszej kolejności musi ona chronić produkt i prawidłowo pracować w całym procesie pakowania.

Najlepiej zacząć od jednego produktu

Zmiana całego portfolio opakowań nie musi być pierwszym krokiem. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest rozpoczęcie od jednego reprezentatywnego SKU, dla którego można przeanalizować obecną tackę PET, roczny wolumen, parametry linii i wymagania dotyczące ochrony produktu.

Na tej podstawie powstaje pierwsza koncepcja, prototyp i seria próbna. Po testach pakowania, transportu i użytkowania konstrukcja może zostać poprawiona, a następnie wdrożona do regularnej produkcji.

Granpak łączy kompetencje konstrukcyjne, technologiczne i produkcyjne w jednym miejscu. Projektujemy tacki z tektury litej, wykonujemy prototypy, drukujemy, sztancujemy, przestrzennie kleimy i dostarczamy gotowe elementy. Dzięki posiadanym certyfikatom oraz doświadczeniu w produkcji opakowań dla branży spożywczej możemy prowadzić takie wdrożenie jako uporządkowany proces – od pierwszej analizy aż po powtarzalną produkcję seryjną.

Papierowa tacka nie powinna być wyłącznie zmianą materiału widoczną w komunikacji marki. Powinna być dobrze zaprojektowanym rozwiązaniem, które ogranicza udział plastiku, chroni produkt i działa w rzeczywistych warunkach produkcyjnych.

Artykuł prasowy firmy Granpak.