Rozporządzenie PPWR: Przyszłość i wyzwania rynku opakowań w Unii Europejskiej

Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) to pierwsze ogólnoeuropejskie ramy prawne dla rynku opakowań, które wzmacniają cyrkularność w Europie oraz promują wykorzystanie surowców odnawialnych pozyskiwanych na terenie Europy. Zwiększa to odporność Unii Europejskiej na kryzysy energetyczne i czynniki zewnętrzne, jednocześnie podnosząc jej konkurencyjność. Jest to również pierwsza tak duża próba zwiększenia zrównoważonego charakteru opakowań.

Do 2030 roku opakowania będą musiały nadawać się do recyklingu, a od 2035 roku podlegać rzeczywistemu recyklingowi. Opakowania z tworzyw sztucznych będą musiały zawierać dodatek surowców pochodzących z recyklingu, z kolei jednorazowe opakowania z tworzyw sztucznych w określonych zastosowaniach zostaną zastąpione alternatywami odnawialnymi i wpisującymi się w gospodarkę o obiegu zamkniętym.

Rozporządzenie PPWR zostało przyjęte jako Rozporządzenie (UE) 2025/40, weszło w życie 11 lutego 2025 roku i stosuje się go bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich. Poprzez ustanowienie zharmonizowanych przepisów opakowaniowych we wszystkich 27 państwach członkowskich, rozporządzenie wzmacnia jednolity rynek UE liczący ponad 450 milionów obywateli. Zjednoczony jednolity rynek UE ze spójnymi zasadami dla wszystkich państw członkowskich umożliwia swobodny handel produktami, opakowaniami oraz wtórnymi surowcami pochodzącymi z recyklingu. Aby w pełni wykorzystać te korzyści, kluczowe jest, aby państwa członkowskie w miarę możliwości unikały stosowania wyłączeń i odstępstw (tzw. derogacji) przewidzianych w ramach PPWR. Zapewni to stabilność prawną niezbędną do prowadzenia ogólnounijnych inwestycji w innowacje i przyspieszy przechodzenie na gospodarkę opakowaniową w obiegu zamkniętym.

Pierwsze przepisy zaczną obowiązywać 12 sierpnia 2026 roku, ustanawiając wartości dopuszczalne dla substancji PFAS oraz metali ciężkich w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Obowiązkowe stanie się również znakowanie opakowań w celu identyfikacji typu opakowania oraz jego producenta, który będzie musiał wdrażać i utrzymywać system zgodności (compliance) gotowy do audytu. Producenci – rozumiani zazwyczaj jako właściciele marki lub importerzy wprowadzający opakowanie na rynek danego państwa członkowskiego po raz pierwszy – będą musieli dokonać rejestracji oraz wnosić opłaty z tytułu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenckiej (ROP), przeznaczone na finansowanie zbierania, sortowania i recyklingu ich opakowań.

Jest to znaczący, oczekiwany krok naprzód, a zharmonizowane ogólnounijne przepisy dotyczące opakowań, działające na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym, cieszą się naszym pełnym poparciem. Jednakże rozporządzenie PPWR wzywa również państwa członkowskie do redukcji ilości odpadów opakowaniowych. Choć sam cel jest słuszny, to opakowania, które są skutecznie zbierane i poddawane recyklingowi, nie stanowią odpadu, gdyż zyskują drugie życie jako cenny surowiec. Za odpady powinny być uznawane wyłącznie te opakowania, które nie trafiają do recyklingu. Redukcja wolumenu opakowań bez uwzględnienia tego rozróżnienia niesie ryzyko słabszej ochrony produktów i żywności, co może przełożyć się na większą ilość marnowanej żywności i uszkodzeń towaru.

Nasz sektor niezmiennie dowodzi swojej zdolności do innowacji i będzie nadal rozwijać rozwiązania spełniające wymogi PPWR oraz oczekiwania konsumentów w zakresie zrównoważonych opakowań. Opakowania papierowe, a w szczególności te z tektury litej i pudełka kartonowe, są doskonale przygotowane do tego, aby wspierać tę transformację. Są z natury lekkie, podatne do ponownego przetworzenia w Europie, odnawialne i wytwarzane przez w pełni zrównoważony europejski przemysł. Rozporządzenie PPWR wyznacza ambitny kierunek dla rynku opakowań, a my jesteśmy gotowi, by przewodzić w jego realizacji.

Autor: Horst Bittermann, Dyrektor Generalny Pro Carton